Encuentro entre líderes: Apuntes inéditos sobre el histórico viaje de Fidel a Vietnam en 1973 (III)

Este 2023 se cumplen 50 años del primer viaje del líder histórico de la Revolución Cubana, Fidel Castro Ruz, a Vietnam, del 11 al 17 de septiembre de 1973. Como homenaje a ese histórico acontecimiento, que marcó un hito en las tradicionales relaciones de hermandad y solidaridad entre Cuba y Vietnam, durante esta semana Cubadebate comparte con sus lectores los Apuntes inéditos sobre el histórico viaje del Comandante en Jefe Fidel Castro Ruz a Vietnam en 1973, del Diario del Dr. José Miguel Miyar Barrueco (Chomy).

Como regalo especial para nuestro público y amigos en Vietnam, compartimos el texto también en idioma vietnamita.

Septiembre 13

6.20 En pie.

-Desayuno.

Conversación por teléfono del Comandante con Celia. Informes sobre la situación chilena. Nuestro personal en Chile sale hoy en un vuelo especial hacia Cuba, acompañado del Embajador de la URSS, México y Perú. El barco averiado se dirige al Callao.

“Allende salvó con el sacrificio de su vida ese proceso, es un mártir de la revolución social en el continente.”

La muerte en Tomás Moro de la señora de Allende es un golpe tremendo para ese Gobierno (luego se comprobó que era falso).

La muerte de Allende conmociona al mundo y especialmente a América Latina.

8.20 Salimos para la casa de Ho Chi Minh, junto al Palacio de Gobierno.

8.30 Llegamos. La pequeña casa de Ho Chi Minh está situada en la parte posterior de los jardines del Palacio de Gobierno, antiguo Palacio del Gobernador Francés de Indochina. Es una pequeña casa de madera de dos pisos; en el piso inferior hay un pequeño local de trabajo abierto, con una mesa y varias sillas. El piso alto tiene solo pequeños locales, uno es un pequeño cuarto de trabajo de Ho Chi Minh que aún conserva la mesa, silla y libros, principalmente las obras de Lenin en francés. Junto a este está su pequeña habitación de descanso con su cama, un colchón que es una estera tejida de bambú.

Pham Van Dong le explicó al Comandante cada pieza, objeto, libro, con gran respeto y emoción. Bajamos y fuimos a otro pequeño edificio donde estaba un local de trabajo, con una mesa y varias sillas, un mapa en la pared con la situación de la guerra en el momento mismo de su muerte y una cama donde descansaba a ratos en las reuniones por su edad.

Fuimos al pequeño lago donde solía sentarse por las tardes a alimentar los peces y finalmente a las 9.05 fuimos para el Palacio de Gobierno donde esperaba Le Duan y el Buró Político (a unos 100 mts. de la casa de Ho) para iniciar conversaciones.

9.15 Se inician las conversaciones.

Hoy temprano, continuó a raíz de la llamada de Celia la conversación del Comandante acerca de la situación en Chile.

La certeza de la muerte de Allende, así como la de Tencha, planteaba la situación desde un punto de vista político muy grave para la junta fascista. Allende, señaló el Comandante, en varias ocasiones le planteó que solo muerto saldría de la Moneda y él siempre lo creyó.

Su inmolación salva el prestigio de su Gobierno. Su actitud lo convierte en un mártir de las ideas revolucionarias de los cambios sociales en América Latina. Su muerte pesa como una lápida funeraria sobre los fascistas y los enemigos reaccionarios.

El barco nuestro fue atacado por unidades de superficie y con impactos en la proa y popa, sin dejarse capturar, se dirigía hacia el Callao, Perú.

Queda por delante, con sentido estratégico, la lucha contra los fascistas y el apoyo total que en este sentido debe darse.

Se anunció por la Junta la ruptura de relaciones con Cuba y otros países comunistas.

10.15 Receso.

11.40 Terminan las conversaciones. Volvemos a la residencia.

12.00 Almuerzo.

Los cables informan de la situación en Chile, donde hay resistencia por el pueblo. El Comandante entiende debemos partir antes aún. Quedan las conversaciones y la visita al Sur. Nos vamos al amanecer del 18.

En el almuerzo: el Comandante, Melba, Carlos Rafael, Valdés Vivó y otros compañeros.

2.00 Salida para las conversaciones.

7.30 Regresa.

7.50 Comida.

8.20 Salida para el Museo de Dien Bien Phu. Nos viene a buscar el propio General Giap.

Recorrido y explicación extraordinaria sobre la batalla de Dien Bien Phu. Salimos a las 9.50 hacia la residencia y luego para la Embajada, donde se reunía un numeroso grupo de cubanos y con los que Fidel habló largamente.

Primero visitó el refugio de la casa y luego habló sobre el plan de ayuda a Viet Nam orientado en: Construcciones de centros genéticos (10 con 1 000 vacas), carreteras, hospitales, envío de animales, centro aviario, etc. Mandaremos primero los equipos y luego las brigadas. Conversó largamente sobre la ganadera, su posibilidad, etc.

Những ghi chép chưa công bố về chuyến đi lịch sử của Tổng Tư lệnh Fidel Castro Ruz tới Việt Nam năm 1973, Trích từ nhật ký của Bác sĩ José Miguel Miyar Barrueco

Ngày 13 Tháng 9

6.20 Thức giấc.

-Bữa sáng.

Cuộc nói chuyện qua điện thoại của Tư lệnh với Celia. Báo cáo về tình hình Chile. Nhân viên của chúng tôi ở Chile hôm nay sẽ rời đi trên một chuyến bay đặc biệt tới Cuba, cùng với Đại sứ Liên Xô, Mexico và Peru. Con tàu bị hư hỏng hướng đến Callao.

“Allende đã cứu quá trình đó bằng sự hy sinh của cuộc đời mình, anh ấy là một người liệt sĩ của cuộc cách mạng xã hội trên lục địa.”

Cái chết của Phu nhân của Allende ở Tomas Moro là một đòn giáng mạnh vào chính phủ đó (sau đó được xác minh là sai sự thật).

Cái chết của Allende đã gây chấn động thế giới và đặc biệt là Mỹ Latinh.

8.20 Chúng tôi rời khỏi nhà của Hồ Chí Minh, bên cạnh Phủ chủ tịch.

8.30 Chúng tôi đến nơi. Ngôi nhà nhỏ của Hồ Chí Minh nằm ở phía sau khu vườn của Phủ Chủ tịch, nguyên là Phủ Toàn quyền Đông Dương của Pháp. Đó là một ngôi nhà gỗ nhỏ hai tầng; ở tầng dưới có một không gian mở nhỏ để làm việc, với một cái bàn và vài cái ghế. Tầng trên chỉ có những gian nhỏ, một gian là phòng làm việc nhỏ của Hồ Chí Minh vẫn còn nguyên bàn ghế và sách, chủ yếu là các tác phẩm của Lênin bằng tiếng Pháp. Cạnh đó là căn phòng nghỉ nhỏ của ông với chiếc giường, chiếc nệm là chiếc chiếu đan bằng tre.

Phạm Văn Đồng đã giải thích cho Tư lệnh từng đồ vật, từng cuốn sách, với sự trân trọng và xúc động. Chúng tôi đi xuống cầu thang và đi đến một tòa nhà nhỏ khác, nơi có một nơi làm việc, với một cái bàn và vài chiếc ghế, một bản đồ trên tường với tình hình chiến sự vào thời điểm ông qua đời, và một chiếc giường nơi ông thỉnh thoảng nằm nghỉ trong các cuộc họp vì tuổi tác của mình.

Chúng tôi đến cái hồ nhỏ nơi Bác Hồ thường ngồi những buổi chiều cho cá ăn và cuối cùng 9 giờ 5 phút chúng tôi đến Phủ Chủ tịch, nơi Lê Duẩn và Bộ Chính trị đang đợi (cách nhà Bác Hồ khoảng 100m) để bắt đầu Hội đàm.

9.15 Hội đàm bắt đầu.

Đầu ngày hôm nay, sau cuộc gọi của Celia, cuộc trò chuyện của Tư lệnh về tình hình ở Chile vẫn tiếp tục.

Sự chắc chắn về cái chết của Allende, cũng như của Tencha, đã đặt ra một tình huống từ quan điểm chính trị rất nghiêm trọng đối với chính quyền phát xít. Về Allende, Tư lệnh nêu lại, nhiều lần Allende nói với ông rằng anh ta sẽ chỉ chết  ở Moneda và ông luôn tin điều đó.

Sự hi sinh của anh ấy đã cứu vãn được uy tín của Chính phủ của anh ấy. Thái độ của anh ấy khiến anh ấy trở thành một liệt sĩ vì những ý tưởng cách mạng về những thay đổi xã hội ở Mỹ Latinh. Cái chết của anh nặng như bia mộ đối với bọn phát xít, phản động.

Con tàu của chúng tôi đã bị tấn công bởi các đơn vị hải quân và bị hỏng chạm ở mũi và đuôi tàu, nhưng không để bị bắt giữ, nó đang hướng tới Callao, Peru.

Những gì ở phía trước, với ý nghĩa chiến lược, là cuộc chiến chống phát xít và sự hỗ trợ toàn diện phải được đưa ra trong vấn đề này.

Liên minh tuyên bố cắt đứt quan hệ với Cuba và các nước cộng sản khác.

10.15 Nghỉ giải lao.

11.40 Hội đàm kết thúc. Chúng tôi trở về nơi nghỉ.

12.00 Ăn trưa.

Các bức điện báo cáo tình hình ở Chile, nơi có sự phản kháng của người dân. Tư lệnh hiểu rằng chúng ta phải rời đi sớm hơn. Vẫn còn những cuộc hội đàm và chuyến thăm miền Nam. Chúng tôi khởi hành vào rạng sáng ngày 18.

Trong bữa trưa: Tư lệnh, Melba, Carlos Rafael, Valdés Vivó và các đồng nghiệp khác.

2.00 Đi hội đàm.

7.30 Trở lại.

7.50 Ăn tối.

8.20 Khởi hành đến Bảo tàng Điện Biên Phủ. Tướng Giáp đích thân đến đón chúng tôi.

Tham quan và thuyết minh đặc biệt về trận Điện Biên Phủ. Chúng tôi rời về nơi nghỉ lúc 9:50 và sau đó đến Đại sứ quán, nơi một nhóm lớn người Cuba gặp gỡ và Fidel nói chuyện với họ rất lâu.

Đầu tiên, ông thăm hầm trú và sau đó ông nói về kế hoạch hỗ trợ cho Việt Nam tập trung vào: Xây dựng các trung tâm di truyền (10 trung tâm với 1.000 con bò), đường xá, bệnh viện, gửi động vật, trung tâm gia cầm, v.v. Chúng tôi sẽ gửi các đội trước và sau đó là các đoàn. Ông đã nói rất nhiều về chăn nuôi, khả năng của nó, v.v.

• Vea en el link la segunda parte. Apuntes inéditos sobre el histórico viaje de Fidel a Vietnam en 1973 (II)